Meşhur ABD’li düşünür Türk SİHA’larını övdü

0

“Tarihin Sonu” teziyle 1990’lı yıllarda ünlenen Amerikalı politika bilimci Francis Fukuyama, “American Purpose” mecmuasında piyasaya sürülen “Ortadoğu’da homurdanmak” başlıklı makalesinde Türk silahlı insansız hava araçlarını (SİHA) övdü. Fukuyama, Türkiye’nin son yıllarda ürettiği SİHA’ların günümüz harp taktiklerini değiştirdiğine dikkat çekerek, “SİHA’lar 2020’de Türkiye’nin bölgesel bir güç olarak yükselmesine kıymetli katkı yapmış oldu” tabirini kullandı.

‘TÜRKİYE YENİ AKTÖR’

Fukuyama, 2010’ların başlangıcında silahlı drone teknolojisi alanında ABD ile İsrail’in oyun kurduğunu lakin daha sonraki yıllarda Türkiye’nin bu alanda süratli şekilde yeni bir erkek oyuncu olarak ortaya çıktığını belirtti. “Küresel görünüm, askeri SİHA’lar tarafınca değiştirildi ve Türkiye burada ana erkek oyuncu oldu” değerlendirmesini icra eden Fukuyama, Türkiye’nin kendi ürettiği SİHA’ları Libya, Suriye, Dağlık Karabağ ve kendi sonları içinde terör örgütü PKK’ya karşı kullandığını kaydetti.

‘BÖLGESEL GÜCÜ ARTTI’

Francis Fukuyama, “Bu süreçte Türkiye, daha çok netice üretme kabiliyetiyle ABD, Çin veya Rusya’dan daha çok kendini büyük bir bölgesel güç simsarı düzeyine yükseltti” yorumunu yapmış oldu. Türkiye’de üretilen Bayraktar TB-2 ve Anka suretiyle SİHA’ları örnek gösteren Fukuyama, vaktinde ABD’den Predator ve Reaper drone’larını alamayan ve akabinde İsrail’den Heron’ları alıp sonrasında bu ülke ile ilgileri sıkıntılı hale gelen Türkiye’nin, kendi SİHA’larını üretmeye karar verdiğini belirtti.

ÜÇ BÖLGESEL ÇATIŞMA

Türk SİHA’larının performansının etkisi altına alan olduğuna dikkati çeken politika bilimci, “Son Türk drone’ları epey etkisi altına alan; mesela TB-2 havada 24 saat kalabiliyor ve hem bulgu hem de atak vazifelerini ifa edebiliyor” değerlendirmesinde bulunmuş oldu. Türkiye’nin silahlı İHA’larının birinci kere kapsamlı halde Mart 2020’de Suriye’de 36 Türk askerinin şehit edilmiş olduğu taarruzun akabinde kullandığını söz eden Fukuyama, hava müdafa sistemi dahil bölgedeki tüm Suriye askeri ögelerinin SİHA’larla büsbütün yok edildiğini hatırlattı. Akabinde evvel Libya’da, sonrasında da Dağlık Karabağ bölgesinde kullanılan Türk SİHA’larının alanda meydana getirdiği misyonların şaşırtan bulunduğunu belirten Fukuyama, kelam mevzusu hava araçlarının bilhassa Ermenistan askeri ögelerine verdiği zararın dikkat çekici bulunduğunu yazdı. Makalede Türkiye’nin Ukrayna’ya da TB-2 hava aracı sattığına yer verildi. Muharrir, “Bana o denli geliyor ki, Türkiye’nin SİHA kullanımı, kara gücünün tabiatını, mevcut güç yapılanmasını sarsacak formda değiştirecektir” dedi.

‘DURUMU DEĞİŞTİRDİ’

Yakın gelecekte artık çatışmaların merkezinde İHA’ların olacağına dikkati çeken Fukuyama şunları kaydetti: “SİHA’lar görece ucuz, alt edilmesi güç ve pilotların ömürlerini riske etmiyor. Dünyanın dört bir tarafındaki ordular şimdilerde kendilerini SİHA’lara karşı iyi mi savunacaklarını düşünüyor ve SİHA’larla SİHA zıddı önlemler ortasındaki tabanca yarışını kimin kazanacağı muhakkak değil.”

‘TARİHİN SONU’ TEZİYLE ÜNLENMİŞTİ

Japon asıllı olan Francis Fukuyama 1952’de ABD’nin Chicago kentinde dünyaya geldi. Kalkınma, demokratikleşme, milletlerarası politik ekonomi suretiyle mevzularda uzmanlaştı. Doktorasını Harvard Üniversitesi’nde yapmış oldu. En kıymetli teorisi olan “Tarihin Sonu” tezini Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonrasında 1992 senesinde yayımladığı “The End of History and the Last Man” (Tarihin Sonu ve Son İnsan) adlı kitabında söyledi. Soğuk Cenk’ın Batı’nın liberal demokrasi ve özgür piyasa bedellerinin zaferiyle sonuçlandığını vurguladıktan sonrasında, bu kıymetlerin insanlığın sosyo-kültürel ve yönetişim evriminde bir son olarak aşama olabileceğini öne sürdü. O devir neo-muhafazakâr çizgide olan Fukuyama, 2003’te Irak’ın ABD tarafınca işgali sonrasında kıymetli hatalar yapıldığını savunarak, çizgisini değiştirip, milletlerarası kurumlar ve oldukça taraflılığın kıymetini altını çizdi, Demokratları desteklemeye başladı.

 

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku