Türkiye’nin kültürel serveti: Mozaik müzeleri

0

Türkiye’nin en büyük mozaik müzelerine haiz Hatay ve Gaziantep, adeta göz kamaştıran yapıtlarla tarihe ışık tutuyor. Binlerce senedir birçok medeniyete konut sahipliği icra eden Hatay’da, hafriyatlarda çıkarılan sayısız mozaik, Hatay Arkeoloji ve Necmi Asfuroğlu Arkeoloji müzelerinde sergileniyor.

Tartıyla milattan sonrasında 2. ve 6. yüzyıllara ilişkin mozaik eserler, ilişkin oldukları devrin izlerini yansıtıyor. Kentte 1948’de oluşturulan fakat muhtaçlığı karşılayamaz hale gelmesi sebebiyle taşınarak 2014’te yeni yerinde hizmete giren Hatay Arkeoloji Müzesi, oldukça büyük bir mozaik koleksiyonunu bünyesinde barındırıyor. Geçen yıl turizme oluşturulan Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi ise milattan sonrasında 6. yüzyılda “kamu alanı” olarak kullanıldığı bedellendirilen, 1200 metrekarelik tek modül taban mozaiğiyle ön plana çıkıyor.

Tarih kenti Hatay için büyük kıymet taşıyan her iki müze de mozaik koleksiyonlarıyla yalnızca Türkiye’de değil yurt haricinde da ses getiriyor.Hatay Arkeoloji Müzesi Müdürü Ayşe Ersoy, AA muhabirine, dünya genelinde mozaik yapıt zenginliği denildiğinde birinci akla gelen kentin Hatay bulunduğunu söylemiş oldu. Ortalama 10 bin metrekare alana haiz Hatay Arkeoloji Müzesinin Antakya ve etrafındaki antik kentlere ilişkin yapıtlarla dolu bulunduğunu, en kıymetli koleksiyonlarını da mozaiklerin oluşturduğunu belirten Ersoy, “Antakya mozaikleri, 2. yüzyıldan 6. yüzyıla kadar mozaik gelişimini gözler önüne seren bir tarih barındırıyor. Bugün dünyada bir bilimsel gösterim yapıldığında bilim adamları kesinlikle Hatay mozaiklerine değinmek zorunda hissediyor zira burası dünya açısından da oldukça kıymetli bir mozaik seksiyonuna haiz.” dedi.

Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesini gezenlerin ise kendini Roma periyodunda hissettiğini özetleyen Ersoy, “Buradaki geometrik taban mozaiği, alanında dünyada tek. Milattan sonrasında 6. yüzyıla ilişkin bir yapıt. O periyotta Antakya ve çevresinde 2 büyük zelzele oluyor, zelzelede bile mozaikte bir yok olma görmüyorsunuz, büsbütün bir dalgalanma görüyorsunuz, bu da ziyaretçilerimiz açısından fazlaca ilgi cazip bulunuyor.” diye konuştu.

Ersoy, Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesinin ayrıyeten müze-otel konsepti bulunduğunu, bunun da Türkiye’de birinci bulunduğunu kaydetti. Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesinin şu ana kadar 25 bin ziyaretçiye konut sahipliği yaptığını bildiren Ersoy, Hatay Arkeoloji Müzesinin de her yıl averaj 250 bin kişiyi ağırladığını tabir etti. Ersoy, kentte ayrıyeten 4 değişik yerde mozaik hafriyatlarının sürdüğünü kelamlarına ekledi.

TARİH VE KÜLTÜR MERAKLILARININ GÖZ BEBEĞİ: ZEUGMA MOZAİK MÜZESİ

Antik kentleri, zamanı yapılarıyla binlerce yerli ve yabancı turisti ağırlayan Gaziantep’teki Zeugma Mozaik Müzesi ise barındırdığı yapıtlarla ziyaretçilere unutulmaz tarih atmosferi sunuyor. Şehitkamil ilçesinde 25 bin metrekaresi kapalı toplam 30 bin metrekare alana kurulan müze, Nizip ilçesinde yer edinen ve Fırat Irmağı kenarında bulunan Zeugma Antik Kenti’ndeki hafriyat çalışmalarında gün yüzüne çıkarılan oldukça sayıda benzeri olmayan yapıta konut sahipliği yapıyor.

Roma ve Bizans periyotlarına ilişkin mozaik başta olmak suretiyle heykel, sütun, mimari yapı ve çeşmelerin bulunmuş olduğu, 2 bin 500 metrekare alanı kapsayan müze, bilhassa Zeugma’nın “Mona Lisa’sı” olarak görülen ve 52 yıl sonrasında ABD’den Türkiye’ye iadesi sağlanan “Çingene Kızı” mozaiğiyle ön plana çıkıyor. Roma devrinde harp rabbi olarak malum Mars’ın heykeli de müzenin ilgi çeken yapıtları ortasında bulunuyor.

“Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü”ne haiz, binası ve mozaiklerin kapladığı alan bakımından dünyanın en büyükleri ortasında gösterilen müzedeki mozaikler, ziyaretçilerinde hayranlık uyandırıyor. Gaziantep Müze Müdürü Özgür Çomak, AA muhabirine, müzenin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iştirakiyle 2011’de açıldığını hatırlattı.

Müzede fuaye alanlarının, konuşma salonlarının bulunduğunu lisana getiren Çomak, “Burası, vatanımızda modern müzecilik anlayışı çerçevesinde meydana getirilen birinci müze hususi durumunu taşıyor. Müzemiz dünyanın da en kıymetli mozaik müzesidir.” dedi. Çomak, müzenin A bloğunda Roma, B bloğunda ise Bizans periyoduna ilişkin yapıtların sergilendiğini, birçok ülkeden oldukça sayıda kişinin müzeye geldiğini altını çizdi. Müzedeki mozaiklerin başkalarından farklılık gösterdiğini özetleyen Çomak, şunları kaydetti “Müzedeki eserler teker teker alanından getirildi. Bu da bir nevi aslına bakarsak yaşayan müze. Müzemiz, yaşayan müzeyi oldukça âlâ özetleyen bir sergileme konseptindedir. Dünya ve Anadolu’daki tüm müzelerimizdeki mozaiklerde 9 ila 10 renk skalasına kadar ulaşabiliyor lakin Zeugma Mozaik Müzesi’ndeki mozaikler 13 değişik renk skalasından oluşuyor. Mozaiklerde, yapıldığı periyotta Fırat Irmağı’ndan çıkarılan naturel renkli taşlar kullanılmış. Müzemizde 3 boyut özelliği gösteren mozaiklerimiz mevcut. Mozaiklerde ekseriyetle Roma ve Yunan mitolojisindeki görüntüler yer ediniyor, mitolojik ilahlar bulunuyor. Balık ve Fırat Irmağı etrafındaki zengin bitkiler işlenmiş. Bunlardan en değerlisi de olağan ki Çingene Kızı.”

Çomak, 2019’da müzenin 350 bin ziyaretçiyi ağırladığını, geçen yıl salgın sebebiyle sayının 90 bine düştüğünü, bu senenin birinci 3 ayında ise 15 bin turistin buraya geldiğini bahsetti. İstanbul’dan gelmiş olarak müzeyi gezen Mert Üçmer, “Bilhassa Çingene Kızı mozaiğini görmeye geldim. Fazlaca beğendim. Müzede oldukça kıymetli eserler var, insan etkileniyor. Her insanın gelmesini tavsiye ediyorum.” diye konuştu.

Ziyaretçilerden Gizem Aktaş da müzeye birçok kere geldiğini belirterek, “Burası zati dünya genelinde oldukça meşhur. Yapısıyla, atmosferiyle bizi sahiden eski vakitlerin o gerçek yaşantısına götürüyor.” dedi.

 

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku