‘Madavans Vadisi’nin 400 mağarası dünyaya tanıtılacak

0

Şehir merkezine ortalama 65 kilometre uzaklıktaki 8 bin anıt mezarın bulunmuş olduğu Ahlat, haiz olduğu zamanı kıymetleriyle ön plana çıkıyor. Dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlığı olarak vasıflandırılan Selçuklu Meydan Mezarlığı’nın yanı sıra Kulaksız ve Tahtı Süleyman mahalleleri ortasında bulunan Madavans Vadisi de ilçenin haiz olduğu yüzlerce zamanı yerden biri.

Bir mühlet evvel Cumhurbaşkanlığı’nca ‘Kati korunacak hasas alan’ olarak duyuru edilen vadideki 400’e yakın mağaranın restore edilmesi için Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) ve Ahlat Kaymakamlığı’nca proje hazırlandı. Hazırlanan ortak proje ile mağaraların onarımı yapılarak Türkiye ve dünyanın turizmine kazandırılacak.

Bitlis Eren Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Demirtaş, Madavans Vadisi’nin bu bölgedeki yüzlerce zamanı yerlerden bir tanesi bulunduğunu, Bitlis ve ilçelerinde yüzlerce bu türlü yerin bulunduğunu söylemiş oldu.

Prof. Dr. Demirtaş, Madavans Vadisi’nin 17 kilometrelik bir alanı kapsadığına dikkati çekerek, “Yüzlerce senelik bir geçmişe haiz bu bölgede beşerler yaşamıştır. Binlerce senelik bir geçmişi var. Şu demek oluyor ki insanların binlerce yıl evvel buraları kullandıklarını kanıtlayan birçok doküman ve kanıt bulunuyor. Hala günümüzde bazı bölgeleri beşerler kullanmaya devam ediyor. Son 50 yıla kadar da oldukça yaygın bir formda kullanılmıştır” dedi.

“TANITALIM LAKİN RİSKLERİ DE VAR” 

Ahlat kazasının Tahtı Süleyman ve Kulaksız mahalleri ortasındaki vadiyi tanıtmayı amaçladıklarını, lakin bu durumun çeşitli riskleri de bununla beraber getirdiğini söz eden Prof. Dr. Demirtaş, “Doğal olarak bu kıymetli yerlerin beşerler tarafınca tanıtılması ve tanınması oldukça kıymetli adımlar. Sadece bizde tanıtmanın büyük riskleri var. Sözgelişi dünyada bir yer tanındığı zaman orası büsbütün organik olarak savunma altına alınmış anlama gelir. Beşerler onu rastgele bir kanuna ve yasaya gerek duymadan müdafaaya başlarlar. Ikimiz de ise tam aksisi bir durum kelam bahsidir.

Ikimiz de bir yer rastgele bir statüye kavuştuğu zaman, uygunca tanıtılmış olduğu ve reklamı yapıldığında, büyük risklerle karşı karşıya kalıyor. Beşerler tanımaya başladıktan sonrasında sevmeye ya da müdafaaya değil, tahrip etmeye başlıyorlar. Burası en büyük örneklerden biridir. Şu anda gördüğümüz kilise seneler evvel buraya geldiğimizde sağlam bir formda ayaktaydı. Süslemeleri olduğu suretiyle duruyordu. Bugün taşları sökülmüş, her tarafında hafriyatlar gerçekleştirilip tahrip edilmiş durumda. Hasebiyle bir yeri tanıtmak mı, tanımak mı şeklinde bir sual sormak gerekir. Zamanı yapıları onardığımızda bozuyoruz. Tanıttığımızda ise tahribata açık hale getiriyoruz. Burası en büyük örneklerden biridir” diye konuştu,


‘KORUMA ÖNLEMİ İLE DESTEKLENMELİ’

Prof. Dr. Mehmet Demşirtaş, Madavans Vadisi’nde 400’e yakın mağaranın bulunduğunu yakın vakte kadar bölge insanı tarafınca da kullanıldığına dikkati çekerek, şu tabirleri kullandı:

“Burada binlerce senelik bir insan yerleşmesi kelam mevzusudur. Madavans Vadisi muhafaza altına alınacak. Bununla ilgili yeni bir proje geliştirildi. Bu proje ile Madavans Vadisi daha çok ilgi görecektir. Sadece kesinlikle insanların ilgisine açtığımız zaman onun da muhafaza önlemi ile desteklenmesi gerekir. Beşerler gereğince bilinçlenmediği ve zamanı yapıların korunmasının kıymetini gereğince kavramadığı zaman bir şekilde ziyan veriyorlar. Bu zararın önüne geçmek için tedbir almak gerekiyor. Bizim yöremizde sit alanı duyuru edildikten sonrasında tahrip edilen yığınla bölgeler var. Onun için burasını sit alanı ya da duyarlı alan duyuru etmek oldukça kıymetli adımlar olmakla beraber kıymetli olan korunmasıdır. Eğer korunabiliyorsa yapılacak projelerle beraber burası Türkiye’nin ve dünyanın ilgi odağı olmaya aday bir yerdir.”

TÜRKİYE’YE MAL EDİLMELİ 

Madavans Vadisi’nin değerine de değinen Prof. Dr. Demirtaş, “Geçmişte burada yaşayan beşerler burayı oldukça çağdaş bir halde kullanmıştır. İşte ibadethanelerin her çeşidi var. Bu alanda kilise var. Lakin daha sonraki periyotlarda cami olarak kullanılan bölgeler da mevcut. 400 civarında mağara konut var. Kimisi oldukça katlıdır. Lakin büyük bir kısmı çeşitli aşınmalar kanalıyla ziyan görmüş, bugüne gelenler de hala ehemmiyetini kaybetmemiştir. Bugüne dek gelenleri koruyabilirsek, Madavans ve buna emsal yapılar bizim için birer kar olur. Bir sefer burası insanlığın ortak mirası olduğundan kültürümüzü zenginleştirecektir. Bu türlü bakmış olduğunuzda yalnızca Ahlat’a değil, tüm Türkiye’ye, mal edilmesi ihtiyaç duyulan yerlerden birisidir” dedi.
(DHA)

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku