Fransa’da “Ruanda soykırımı” raporu açıklandı: Soykırım hazırlıklarına kör kalındı

0

Fransa’da Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron‘un talimatıyla kurulan 15 kişilik tarihçiler komitesi Ruanda soykırımıyla ilgili raporunu tamamlayarak sundu. Fransa’nın 1994’teki soykırımda ağır mesuliyet taşımış olduğu ve katliamlara hazırlık sürecine “kör” kalmış olduğu tespitinde bulunan kurul, Fransa’nın soykırımda cürüm ortağı olduğuna dair bir delile ise ulaşılamadığı sonucuna vardı.

François Mitterand‘ın cumhurbaşkanlığı devrinde Ruanda’da yaşanmış olan soykırımda birden fazla Tutsi azınlığa mensup ortalama 800 bin şahıs katledilmişti. Fransa soykırımı durdurmak için gereğince efor göstermemek, hatta işbirlikçiliğiyle suçlanmıştı.

“Hazırlıklara kör kaldı”

Raporda, “Fransa Tutsilere yönelik soykırımda işbirlikçi midir? Bu aşamada soykırım durumunda bir operasyona katılma iradesini kastediyoruz. Taradığımız arşivlerde bu tarafta hiçbir dataya rastlamadık. Bununla bir arada Fransa uzun bir mühlet ırkçı katliamları teşvik eden bir rejimle yakın münasebet içindeydi. Bu rejimin en köktencilik ögeleri tarafınca soykırım için meydana getirilen hazırlıklara kör kaldı” tabirlerine yer verildi.

Soykırım, Fransa’nın yakın alakalar içinde bulunmuş olduğu Hutu kabilesinden Cumhurbaşkanı Juvenal Habyarimana‘nın uçağının vurularak düşürülmüş olduğu 1994 yılının nisan ayında başladı ve temmuz ayına kadar sürdü.

Soykırım, eski bir Tutsi milisi olan ve 2000 yılından beri cumhurbaşkanlığı vazifesini yürüten Paul Kagame devrinde iki ülke ortasında münakaşa mevzusu olmayı sürdürdü. Askeri operasyondaki sual işaretleri Raporda Mitterand idaresi, Cumhurbaşkanı Habyarimana’yı, “Uganda tarafınca desteklenen Tutsi düşmanlara karşı Hutu kabilesinden bir bağlaşık” olarak gören bir tavır benimsemekle eleştirilerek Fransa’nın askeri müdahale teklifinin soykırımın durdurulmasının artık mümkün olmadığı oldukça geç bir safhada geldiği kaydedildi.

Tarihçiler komitesi, Fransa’nın bir takım “mühim ve ezici” mesuliyet taşımış olduğu sonucuna vardı. Fransa 1994 yılı temmuz ayında Birleşmiş Milletler (BM) kararıyla başlatılan “Turkuvaz Operasyonu“nda öncü rol oynamış, lakin operasyon çerçevesinde gerçekte soykırım meydana getiren Hutu idaresini desteklemek ve soykırım zanlılarının ülkeden kaçmasına destek olmakla suçlanmıştı.

“Fransa failleri korudu”

Tarihçiler komitesi, bu suçlamalara da değinerek, “Katiller ve tıpkı vakitte soykırımın beyin ekibi, ülkenin batısında konuşlu Fransız askerleri tarafınca oluşturulan bölgede kendilerine inançlı bir alan bulmuş, Fransız siyasal yetkililer onları tutuklamayı reddetmiştir” tespitine yer verdi.

Toplumcu Mitterand idaresi, Fransızca konuşulan Afrika’da Kagame liderliğindeki Ruanda Halk Cephesi ve Uganda aracılığyla İngiliz nüfuzunun yayılmasından da kaygı ediyordu.

Raporda, Fransa’daki karar alıcıların sömürgecilikten etkilenen bir anlayışa yakalanarak “ırkçı, yolsuz ve zalim” bir rejime takviye verdiği kaydedildi. Cumhurbaşkanı Mitterand’ın Ruanda Cumhurbaşkanı ile kuvvetli, hususi ve direkt bir bağ içinde olduğuna da yer verildi.

Macron rapordan şad

Komitenin kurulması emirini 2019 yılının mayıs ayında veren Macron, sonuçların sunulmasının akabinde yapmış olduğu açıklamada raporu memnuniyetle karşıladığını belirterek, kelam konunu raporun Fransa’nın Ruanda’da 1990-1994 yılları ortasında oynadığı rolün anlaşılmasında kıymetli bir ilerleme sağladığını kaydetti.

Cumhurbaşkanlığından meydana getirilen açıklamada raporun Fransa ile Ruanda ortasında “geri döndürülemez” bir barışma sürecine giden yolu açması umudu lisana getirildi.

Macron bu yıl içinde Ruanda’yı ziyaret etmek istediğini söylemişti. Fransa, eski sömürgesi Cezayir’de Fransız askerlerinin yapmış olduğu azap, kırım ve ağır ihlaller sebebiyle de tenkitlerin odağında bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Fransa’nın Cezayir’deki uygulamaları mevzusunda resmi özür dilemeyi reddetmişti.

AFP / BK,ET © Deutsche Welle Türkçe

kaynak : t24.com

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku