Fas’ın yüzlerce senelik tabakhaneleri

0

Fas’ın klasik deri tabaklama zanaatının yaygın olduğu Fes kentindeki Şuvvara Tabakhanesi’nde yüzlerce senedir tıpkı organik prosedürlerle rengarenk deriler üretilmeye devam ediyor. Ayakkabı, çanta suretiyle pek oldukça yapıt için deri üretiminin en kıymetli halkası ve binlerce vatandaşın geçim deposu Şuvvara Tabakhanesi, antik Fes kentinin ve ticaretin can damarı olarak nitelendiriliyor.

Arap coğrafyasının en eski tabakhanesi kabul edilen Şuvvara, kurulduğu 11. yüzyıldan bu yana neredeyse hiçbir değişim olmadan tıpkı yöntemlere etkinlik gösteriyor. Geniş bir alanda, çoğunlukla daire biçimindeki geniş taş kuyular, kuyuların içinde derileri işleyen emekçiler, rengarenk boyalarla dolu kuyuların kenarında kurumaya bırakılmış deri kesimlerinin yer almış olduğu tablo suretiyle görüntü Fes kentinin sembolü haline gelmiş durumda.

Tabakhanede çalışan Faslı Muhsin Sadık, AA muhabirine verdiği röportajda, cet mesleği olan deri tabaklamayı babasından devraldığını söylemiş oldu. Bu zanaatın ayakta kalması için kurulan derneğin başkanlığını da icra eden Sadık, “Şuvvara Tabakhanesi, klâsik halde bitkisel tabaklama usulünü koruma eden milletlerarası bir gezim merkezi.” dedi.

Bu çeşit zanaatların usta-çırak ilgisiyle öğrenildiğine ya da babadan oğula miras bırakıldığına dikkati çeken Sadık, “Geleneksel endüstri bölümünün ve gelenekselliğin maruz kalmış olduğu güç ve kırılgan kurallara rağmen tabaklama zanaatının kaybolmasını önlemek ismine çabalıyoruz.” sözünü kullandı.

Sadık, tabakhanede, büyükbaş hayvanların derilerinin gene kullanılabilir hale getirildiğini, bunu klâsik sistemler ve bitkilerden elde edilmiş unsurlarla organik yollardan yaptıklarını lisana getirdi.

Derinin tabaklama sürecinin birkaç süreçten geçtiğini kaydeden Sadık, kademeleri özetlemek gerekirse şu şekilde söyledi “İlk evvel deriler seçilip ayıklanır. Ayıklanan deriler, taş havuzlarda istenilen boyaları içine çekmesi için 10 gün bekletilir. Boyaya doyan deriler, arındırılıp kireç suretiyle materyaller kullanılarak uygunca arındırılır. Sonrasında da tabaklanması için bekletilecek teknelere alınır.”



Sadık, derinin renklendirilmesinde kullanılan gereçlerin nar kabuğu, safran ya da gibisi organik materyallerden elde edildiğini aktardı.

KLASİK SANAYİNİN LOKOMOTİFİ

Ustalaşmış Tabaklama Öğreticileri Derneği Lideri ve Fas-Meknes Zanaatkarlar Odası Üyesi Abdunnasır el-Ammari de Şuvvara Tabakhanesi’ni “kadim Fes kentindeki klâsik sanayinin lokomotifi olan zamanı ve gezinsel simgesel bir yapı” olarak vasıflandırdı.

“Şuvvara Tabakhanesi, dünyadaki deri sanayisinin beşiği.” diyen Ammari, burada dünyada neredeyse tükenmekte olan bitkisel tabaklamanın özgünlüğünü birinci günkü suretiyle koruduğunu söylemiş oldu. Ammari, tabaklama işini sevmiş olarak icra eden ustaların, bu mesleği ayakta tutmak ve bitkisel prosedürlerle yüksek kaliteli eserler çıkarabilmek için uğraş sarf ettiklerini lisana getirdi.

BİREBİR VAKİTTE EĞİTİM MERKEZİ

Ammari, Şuvvara Tabakhanesi’nin yalnızca üretim değil birebir vakitte eğitim merkezi kabul edildiğinin de altını çizerek, birkaç gün evvel İtalya ve İspanya’dan bir küme uzmanın, tabakhanedeki eğitimden istifade ettiğini belirtti.

Öte taraftan tüm dünyayı tesiri altına alan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınından Fes kentinin de etkilendiğini kaydeden Ammari, bilhassa virüsün yayılmasını önlemek için alınan kısıtlamaların karar sürdüğü aylarda tabakhanedeki faaliyetin büsbütün durdurduğunu aktardı. Ammari, bunula beraber yeni bir başlangıç ​​yapmayı ümit ettiklerini söylemiş oldu.
Ülkenin kuzeyinde yer edinen Fes kentinde deri tabaklamanın yanı sıra gümüş takı personelliği, seramik suretiyle diğeri zanaatlar da yapılıyor. Günümüzde el sanatları kentteki birden fazla ailenin esas geçim deposu olmakla beraber, Fas’taki birçok kentin iktisadı büsbütün turizme dayalı olduğundan yöre halkının ürettiği el sanatları iktisatta kıymetli bir yer tutuyor.

Resmi istatistiklere nazaran Fas’ta klâsik sanayide 412 binden fazla şahıs istihdam ediliyor ve dalın cirosu senelik ortalama 2,24 milyar dolara ulaşıyor.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku