AKP kongreleri ve toplumsal aksiyonlar, vaka sayılarının artmasında ne kadar tesirli oldu?

0

Türkiye son iki gündür, Covid-19 salgının başından bu yana görülen en yüksek günlük vaka sayılarına ulaştı. Sağlık uzmanları son bir ayda gerçekleşen siyasal parti kongreleri ve çeşitli toplumsal hareketlerin bu tabloda kuvvetli bir tesiri bulunduğunu fakat kati bir şey söyleyebilmek için Sağlık Bakanlığı’nın saha taraması/filyasyon bilgilerini paylaşması icap ettiğini söylüyor.

Hakkaniyet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) Aralık 2019’da başlatmış olduğu lakin pandemi sebebiyle bir yıldan uzun devam eden olağan kurultay sürecinde çeşitli kentlerde, kapalı alanlarda ve geniş iştirakli fazlaca sayıda kurultay düzenlendi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bir ay evvel Rize’deki kurultay salonunda yapmış olduğu konuşmasında, “Salgının olduğu bir devirde kurultay yapıyoruz ve salon lebaleb (tıklım tıklım) dolu” diyerek geniş iştirake vurgu yapmıştı.

Son bir ay içinde yalnızca kapalı alanlarda meydana getirilen siyasal parti kongreleri değil; açık alanlarda Boğaziçi Üniversitesi protestoları, İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme sonucu akabinde pek fazlaca kentte düzenlenen hanımefendi hakları aksiyonları ve Nevruz mitingi suretiyle çeşitli toplumsal aksiyon ve şovlar de kalabalıkları bir ortaya getirdi.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, AKP kongreleriyle ilgili olarak, “Bu mevzuyu gündemde tutmak hiç kimseye yarar sağlamaz. Buradan bir imtiyaz çıkarma kıssası oluşturmanın hakikat olmadığı kanaatindeyim” sözlerini kullansa bile, kalabalık kümelerin vilayetler ortası gezi ederek gerçekleştirdiği AKP kongreleri tenkitlerin maksadı olmaya devam ediyor.

Pekala, geniş kitleleri bir ortaya getiren bu toplumsal hareketlilik Türkiye’deki Covid-19 vaka sayılarını iyi mi etkiledi?

BBC Türkçe‘ye konuşan Bilim Konseyi üyelerine ve esenlik uzmanlarına nazaran, saha taraması/filyasyon raporlarına bakarak bu probleminin karşılığını verebilmek mümkün.

Çerçevesi Sağlık Bakanlığı’nca çizilen filyasyon/saha taramasında çalışan gruplar, Covid-19 pozitif bireylerin virüsü nereden kaptığına dair deposu tespit etme ve hadiseyle temaslı başka bireylerin belirlenmesinde misyon alıyor.

Buna nazaran tüm Türkiye’de daima olarak tarama meydana getiren filyasyon takımları, her bir olumlu vaka için “filyasyon raporu” hazırlıyor bulaşın kaynağını tespit etmeye yarayacak data elde etmeye çalışıyor.

Lakin bu raporların tahlili kamuoyu ile paylaşılmadığı suretiyle, Bilim Heyeti üyelerinin erişiminin olup olmadığı da belirsizliğini koruyor.

Bilim Şurası üyesi Prof. Serap Şimşek Yavuz, sokak aksiyonu ve parti kongreleri suretiyle toplumsal hareketlerin salgına spesifik tesirini belirlemek için filyasyon raporlarına bakılması ve bunlarına kamuoyuna açıklanması icap ettiğini söylüyor:

Bu bilgiler Sağlık Bakanlığı’nın elinde olabilir zira tüm hadiseler bir sisteme kaydediliyor. Bunların filyasyonları yapılıyor ve bulaşın nereyle temaslı olduğu görülüyor. Ben o detayları bilmiyorum fakat o dataların izi sürülebilir. Bu bilgilerin uygun halde tahlili yapıldığında, hangi vaka nereyle temaslı bulunabilir. Aslen bu tahlillerin yapıldığını varsayım ediyorum lakin bunu toplumla da paylaşmak lazım. Beşerler da ona nazaran kendilerine çeki düzen verirler.

BBC Türkçe’ye konuşan bir başka Bilim Konseyi üyesi Prof. Mustafa Necmi İlhan ise şu şekilde söylüyor:

Kalabalık olan her yerin riskli bulunduğunu söylemek mümkün. Lakin elimizde bunu ölçecek bir data yok. Diyelim bir yerde toplumsal hareketlilik oldu, orada hadise arttı ya da azaldı mı diye bir data olmadığı için bir şey söylemem mümkün değil.

Filyasyon gruplarının raporlarını Bakan Beyefendi bilir. Biz datayı görüyoruz diye bir şey yok. Bilim Heyeti üyeleri yalnızca görüş veriyorlar. Kamuoyu bu soruları kamuya sormalı.

Filyasyon sisteminde yüzde 99’luk bir olay/temaslı takip edeni başarısı yakalandığını söyleyen Bakan Koca’nın en yeni açıklamasına nazaran Türkiye’de şu anda 11 bin filyasyon ekibi misyon yapıyor.

Prof. Şenol: Bilim Heyeti mesuliyet almaktan kaçınıyor

Pekala, Bilim Konseyi üyelerinin salgının kaynağını tespit eden filyasyon bilgilerine dahi erişimi yoksa, hükümete sunulmuş olduğu söz edilen tavsiye kararları neye nazaran alınıyor?

Bilim Şurası üyesi Prof. İlhan bu suali şu şekilde yanıtlıyor:

Alışılmış ki kamuoyu ile paylaşılan datalar ya da kamuoyu ile paylaşılmayan sadece bizlerin de data sahibi olduğu bazı datalar olabilir. Tavsiyelerimizi ve görüşlerimizi bilimsel niteliği olan datalar üstünden paylaşıyoruz. Cumhurbaşkanı’nın açıklamış olduğu önlemlerin hepsinin temelinde bilimsel ispatlar yatıyor. Bizim görüşlerimizin hangisinin uygulanıp uygulanmayacağı normal olarak yürütmenin sonucu.

Bilim Şurası olarak tavsiye edilen önlemlerin tamamının yürürlüğe girip girmediğini yönelttiğimiz İlhan, “Bu fazlaca savlı bir sual. Olağan ki karar veriyoruz, bunlar da uygulamaya giriyor diye düşünebiliriz sadece bu türlü köktenci sorulara cevap vermemi beklemeyin” diyor.

Prof. Esin Davutoğlu Şenol ise salgınla çaba için belirlenen önlemlerin bilimsel değil, politik bulunduğunu kıymetlendiriyor:

O masada durmanın gereğini yerine getirmeyen Bilim Konseyi, hususun sorumlusu suretiyle görünmekle beraber sorumluluğu almaktan kaçınıyor. Salgına karşı kendi aldıkları tavsiye kararları neydi lakin sonucunda çıkan karar ne? Bir bilim insanoğlunun bunu söyleme sorumluluğu vardır. Orada duruyorlarsa hiç olmazsa kendi tavsiye kararlarının ne işe yaradığını açıklamaları gerekir.

‘O büyük parti kongreleri, mutant virüs hangi düzeydeyken yapılmış oldu?’

Mutasyon geçirmiş Covid-19 virüsü Türkiye’de birinci sefer iki ay evvel görüldü.

Bakan Koca, dün yapmış olduğu basın toplantısında Türkiye’deki mutant virüs oranının yüzde 75’e ulaştığını ve bu varyantın bulaştırıcılığının oldukça yüksek bulunduğunu söylemiş oldu.

Prof. Şenol, Türkiye’de mutant virüsün tesirini ortaya koyan bu açıklamanın ‘fazlaca geç’ yapıldığını ve bu süreçte virüsün yayılımına müsaade verildiğini pahalandırıyor:

O büyük parti kongreleri mutant virüs hangi düzeydeyken yapılmış oldu? Yalnızca parti kongreleri de değil, geçtiğimiz süreçte pek fazlaca toplumsal hareket yaşandı. Salgının ortasında bir taraftan harikulade bir kutuplaşma yaşanıyor. Sivil topluluklara karşı mühim bir tazyik uygulanıyor ve bu da sokak hareketlerine niçin oluyor. Ortadan geçen iki ay içinde mutant virüs düzeyini açıklamayarak, virüsün yayılımına müsaade vermiş olduğumuz anlaşılıyor.

Türkiye’nin salgında üçüncü bir zirve noktasına hakikat ilerlediğini söyleyen Prof. Yavuz, Mart başından bu yana “denetimsizce meydana getirilen toplantıların” ve mutasyon geçiren virüsün fazlaca büyük tesire haiz bulunduğunu düşünüyor.

Prof. İlhan ise vaka sayılarındaki artışı “mevsimin değişmesi ve insanların yasaklardan sıkılmasıyla bir ortaya gelmelerine” bağlıyor.

Buna ek olarak mutant virüslerin de tesirli bulunduğunu söyleyen İlhan, “Birinci olarak Amasya ve Tokat’ta görülen mutant virüsün tüm Türkiye’ye yayılması kaçınılmazdı” diyor.

‘Restoranları kapatmak için Ramazan ayını beklemenin bilimsel bir temeli yok’

Yeni önlemlere nazaran restoran ve kafeler suretiyle her türlü yeme-içme işletmesi, 13 Nisan-12 Mayıs ortasındaki Ramazan devrinde kapanarak gene paket servis uygulamasına geçecek.

Kabine toplantısının akabinde açıklanan diğer tedbir kararları çabucak uygulamaya geçmişken; bu yasağın başlaması için niçin bilhassa Ramazan ayının seçildiği sorusu yanıtsız kaldı.

Bilim Heyeti üyesi Prof. İlhan, “Buna ben cevap veremem. Sonuçta buna karar vermişler, kabineden bir izahat yapılmış” diyor.

Bilim Şurası üyesi Prof. Şimşek ise bu kararın “bilimsel bir temeli olmadığını” söylüyor:

Aslen şu anda salgın bu kadar süratli gidiyorken, bunu önlemek için ne yapabiliyorsanız yapmalınız. Bu önlemi 13 gün bekletip Ramazan’da uygulamaya sokmanın bilimsel bir açıklamasını yapabilmek mümkün değil.

Prof. Şenol ise restoranlar suretiyle yeme-içme yerlerinin ikincil bulaş alanları bulunduğunu belirterek, “Salgının aslolan odağı buralar değildir, buralar yayılma yerleridir. Bilimin ölçütlerinin kullanılmadığı, taktiksel bir yönetim izleniyor. Şu anda en kolay neyi kapatabiliriz? Bu karar karşısında kim daha azca tepkisel davranır? Bunlar hesaplanıyor” diyor.

Yeni önlemler ne kadar tesirli olur?

Kabinen akabinde açıklanan yeni önlemlerin salgının yayılımını durdurmakta ne kadar tesirli olacağı mevzusunda iki Bilim Konseyi üyesi birbirinden değişik düşünüyor.

Prof. Yavuz, vaka sayılarının beklenen süratte düşmesi mevcut önlemlerin kâfi olmayacağı kanaatinde:

Yeni alınan önlemlerin kesinlikle bir yararı olacak lakin bu önlemler salgını hızlıca denetim altına alabileceğimiz önlemler değil. Olağanda Mart başlangıcında uyguladığımız önlemlerden daha fazlasını getirmemiz gerekiyordu fakat Mart başına nazaran daha azca önlem getirildi. Bu haliyle salgın birazcık daha uzun sürecek.

Şenol da önlemlerin hastanelerdeki yükü azaltmak açısından “kısmen tesirli” olsa bile, “salgının süregiden yükünü hafifletmeye yetmesi mümkün değil” diyor.

Prof. İlhan ise “Son alınan önlemlerin tesirli olacağı aşikâr” diyerek Kasım ayını örnek veriyor:

Kasım ayında başlamış olan hafta sonunda sokağa çıkma kısıtlaması ve restoranların paket servise geçmesiyle beraber hadise sayısı beş bine kadar düşmüştü. Hasebiyle hafta sonu engellemelerinin fazlaca yerinde bulunduğunu düşünüyorum. Bir epey azaltıcı tesiri olacaktır.

  • AKP Kongresi’ne kalabalık katılım toplumsal medyada tepki çekti
  • Sağlık Bakanı Koca: Mutasyonun tesirli bulunduğunu, bulaşıcılığın arttığını görüyoruz
  • Yüksek riskli 58 vilayette hafta sonları sokağa çıkma sınırlaması
  • Lebalep kongreler: Karşıcılık niçin eleştiriyor, AKP iyi mi korumak için çaba sarfediyor?

kaynak : t24.com

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku